Παλιά Πόλη Κυπαρισσίας
 
Το Πρόγραμμα

Η διαδρομή μου μέχρι την λειτουργία αυτού του προγράμματος είναι πολύ μεγάλη και παλιά. Ξεκίνησε από την παιδική μου ηλικία, από τα χρόνια της αθωότητας, πέρασε μέσα από την ταραγμένη και ανάστατη εφηβεία για να καταλήξει μια ώριμη σκέψη στα ώριμα χρόνια. Ωριμότητα που οδήγησε σε συγκεκριμένες δράσεις,  ατομικές και συλλογικές.

 Η Παλιά Πόλη, τα καλντερίμια, το κάστρο μπλέχτηκαν στη ζωή μου και έγιναν ένα μαζί μου, όπως και σε όλους όσους μεγαλώσαμε εκεί, τόσο οικεία και τόσο δικά μου, σαν την ανάσα μου, σαν τον ήλιο, τον αέρα, σαν το νερό. Δεν ασχολείσαι με την ανάσα σου, τον ήλιο, το νερό, όσο είσαι παιδί και νέος. Μεγαλώνοντας όμως, συνειδητοποιείς ότι σου έτυχε να γεννηθείς σε ένα τόπο ξεχωριστό και πανέμορφο, ταξιδεύοντας στο κόσμο αντιλαμβάνεσαι ότι ετούτη η πόλη  σαν την Ελλάδα θα σε πληγώνει, περπατώντας στα στενορύμια, στα καλντερίμια και τους υπέροχους πέτρινους σκαλόδρομους της Παλιάς Πόλης σκέφτεσαι και τάζεις τη ζωή σου σε ένα σκοπό. Αυτός ο τόπος, αυτή η μοναδική ατμόσφαιρα, αυτές οι πέτρες πρέπει να μείνουν στη θέση τους στον αιώνα τον άπαντα, γιατί είναι δικά μας, είναι η ιστορία μας, πάνω τους περπάτησαν και έζησαν οι γονιοί μας, γιατί αυτές οι γειτονιές και οι πόλεις δεν θα υπάρξουν ξανά ποτέ στο μέλλον, είναι μνημεία και πρέπει ζωντανά να τα κρατήσουμε. Τα παιδιά μας δεν θα μάθουν ποτέ τι πέρασαν οι προηγούμενες γενιές αν τα ζωντανά αυτά στοιχεία πεθάνουν. Τα παιδιά μας δεν θα μάθουν ποτέ και δεν θα αγαπήσουν ποτέ την ιστορία,  το τόπο και τις  ρίζες τους αν όλες οι παλιές πόλεις σβήσουν και καταστραφούν.

 Προσωπικά πιστεύω ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο χρήσιμο και πιο όμορφο από τις παλιές πόλεις. Οι λαοί και τα κράτη που τις σέβονται εκφράζουν πολιτισμό σε υψηλό βαθμό. Οι Ευρωπαίοι ζουν σε ένα μεγάλο ποσοστό μέσα σε παλιές πόλεις. Οι τουριστικοί χάρτες και οδηγοί ξεκινούν και δίνουν την μεγαλύτερη έμφαση στις παλιές πόλεις στις ταξιδιωτικές οδηγίες, εκεί γίνονται οιμεγαλύτερες συγκεντρώσεις, ιδιαίτερα νεανικού κοινού, εκεί δημιουργείται η πιο δυνατή τουριστική υποδομή σε εστίαση και κλίνες. Τα αυτοκίνητα όπου δεν αποκλείονται,κυκλοφορούν με όρους και γνώση πάνω σε παλιούς πέτρινους δρόμους που κανείς δεν σκέφθηκε να τους ξηλώσει η να τους καλύψει με τσιμέντο. Αν πραγματικά χρειάζεται μια μικρή προσωπική θυσία προκειμένου να σωθεί ένα μνημείο, ακόμα και δύο σκαλιά, αυτή η θυσία θα γίνει. Οι κάτοικοι, ο λαός ξέρει, αναγνωρίζει και συναινεί. Αυτό είναι κουλτούρα. Οι νόμοι, δημοτικοί η γενικοί, προβλέπουν, έχουν πρόνοια για την προστασία και τη σωτηρία των παλιών πόλεων, τις οποίες τις θέλουν λειτουργικές και ζωντανές. Τα μηνύματα και οι συμβολισμοί που λειτουργούν πάνω στους επισκέπτες των παλιών πόλεων, ιδιαίτερα στους πολύ νέους, είναι άκρως χρήσιμοι και εκπαιδευτικοί. Μια πόλη σε μαθαίνει αλλοτινούς καιρούς, τότε που οι ανάγκες, οι χαρές και οι λύπες των ανθρώπων είχαν άλλα μέτρα και σταθμά. Το μέτρο και η αρμονία που εκφράζονται μέσα από τα παλιά κτίρια και την πολεοδομική οργάνωση , χρειάζονται στους νέους σήμερα. Θα προσθέσω εδώ ακόμα και την οικολογική θεώρηση του θέματος. Τι κρίμα σε μια επιβαρυμένη ατμόσφαιρα και περιβάλλον, σε μια ύπαιθρο που συνεχώς εξαφανίζεται από αστικές δραστηριότητες να εγκαταλείπουμε δομημένες περιοχές και να αναζητούμε νέες, που τις στερούμε από το φυσικό περιβάλλον, παράγοντας, καταναλώνοντας και ξοδεύοντας πολύτιμα αποθέματα.

 Προσωπικά πιστεύω ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο ζωντανό από τις παλιές πόλεις. Τα πάντα εκεί μαρτυρούν μια ζωή με νόημα, με μέτρο, με συναίσθημα και κυρίως λογική. Ετσι νοιώθω κάθε φορά περιδιαβαίνοντας τα στενορύμια της Παλιάς Πόλης, πάνω ψηλά, αγναντεύοντας το Ιόνιο. Η Παλιά Πόλη της Κυπαρισσίας σου δίνει όλα αυτά τα μαθήματα. Είναι ολόκληρη ένα μνημείο, ένα μουσείο ιστορικών περιόδων, αλλά και ένα λαογραφικό μουσείο, όπου ο σεβασμός στην ανθρώπινη κλίμακα είναι κυρίαρχη εντύπωση.

 Οι παλιοί δρόμοι, τα καλντερίμια, έχουν γίνει με ομορφιά και σοφία. Χρησιμοποιούν ντόπια υλικά, απαράμιλλα δεμένα με το περιβάλλον, φυσικό και τεχνητό. Συντομεύουν διαδρομές, κατασκευάσθηκαν για ανθρώπους που χρησιμοποιούσαν κυρίως τα πόδια και τα ζωντανά τους, έπρεπε να χωράνε να περάσουν από παντού με τα φορτώματα που κουβαλούσαν. Ο ανθρώπινος μόχθος ήταν υπολογίσιμος.

 Τα δημόσια κτίρια και οι κρήνες που σώζονται κάλυπταν τις ανάγκες μιας κοινωνίας που κυκλοφορούσε και επικοινωνούσε με κάθε μέσο. Παρά το μεγάλο μέγεθος της παλιάς πόλης, κατά τους αρχαιολόγους, όλα είναι στις σωστές θέσεις, χτισμένα με ομορφιά που κρατάει ακόμα και σήμερα, αιώνες μετά. Οι 14 παλιές κρήνες με τις τεχνοτροπίες τους, που σώζονται, ευτυχώς, οι περισσότερες σε πολύ καλή κατάσταση, δείχνουν τις ανάγκες ενός μεγάλου πληθυσμού και τις ιστορικές περιόδους που πέρασαν.

 Τα αρχοντικά και τα λαϊκά σπίτια που υπάρχουν παντού, αλλού συντηρημένα, αλλού μισοκατεστραμένα δείχνουν τις γενιές, τα σόγια, τον κόσμο που έζησε εκεί, την άποψη που είχε για τη ζωή και την ομορφιά, τις ανάγκες των κατοίκων τους που τις κάλυπταν αυτά τα σπίτια.Και αν μπείς στο εσωτερικό!!! Αποκάλυψη ομορφιάς, μέτρου και λογικής. Το απαραίτητο και η αρμονία, τα υλικά και οι καθημερινές  λειτουργίες  αυτών των σπιτιών προσφέρουν πολλές γνώσεις  στον επισκέπτη.

 Αυτή η αγάπη και η έγνοια για τη Παλιά Πόλη σημάδεψαν τη ζωή μου με πολλούς τρόπους. Ο σύντροφός μου, ο Νίκος ο Ιμιρζιάδης, βέρος Αθηναίος ευτυχώς, από το 1970 που γνώρισε τη Κυπαρισσία, λάτρεψε και κατανόησε την αξία της Παλιάς Πόλης. Από τότε μέχρι σήμερα αδιάκοπα τη φωτογραφίζει. Και κυρίως είναι εκείνος, που αδιάκοπα πρωτοστατεί, υποστηρίζει και ενισχύει κάθε προσπάθεια που έχει αντικείμενο τη Παλιά Πόλη, που με επιμονή πρωτοφανή και ζήλο  πιέζει για να μην κάνουμε πίσω, αλλά να πάμε μπροστά… να βρούμε το δρόμο μας. Και τον βρήκαμε…

 Η φωτογράφηση πήρε πολλά χρόνια από τη ζωή μας, αλλά μέσα από το φακό είδαμε και όλες τις αξίες τις Παλιάς Πόλης. Ετσι, ξεκινήσαμε ιδιωτικά με την ανάληψη του κόστους μικρών έργων στη Παλιά Πόλη με τη συνεργασία του Δήμου και της  αρμόδιας Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.

 Αργότερα δημιουργήθηκε ο σύλλογος για την προστασία και αναβίωση της άνω πόλης της Κυπαρισσίας και δραστηριοποιηθήκαμε έντονα. Προσωπικά ως  πρώτος πρόεδρος (2004-2007) προσπάθησα με όλες τις δυνάμεις μου να κοινοποιήσω τα θέματα που αντιμετωπίζει η Παλιά Πόλη και να υποκινήσω δράσεις και να γίνουν έργα και εκδηλώσεις με στόχο να φέρουν την Κυπαρισσία στο προσκήνιο. Καθαρισμούς καλντεριμιών  και μνημείων, αναπλάσεις χώρων και κρηνών, ανακήρυξη διατηρητέου, έκθέσεις , ομιλίες, διαλέξεις και γιορτές και την δημιουργία του μοναδικού στην Ελλάδα υπαίθριου   παζαριού αντικών και παλαιών αντικειμένων,  που γίνεται στο Μεγάλο Καλντερίμι κάθε χρόνο.

 Σημαντική, όμως, επιτυχία θεωρώ την πατρότητα της χρήσης του  όρου «Παλιά Πόλη» αντί άνω πόλη,  η οποία εκφράζει με τον καλλίτερο τρόπο τον στόχο, τον σκοπό και το όραμα αυτής της εταιρείας.  

 Ανέκαθεν είχαμε οράματα για την Παλιά Πόλη, τα οποία εμπεριέχουν  την πίστη μας ότι η Παλιά Πόλη με την ανάδειξή της μπορεί να γίνει μοχλός οικονομικής ανάπτυξης για όλη τη περιοχή. Μπορεί επίσης να διαμορφώσει ένα ακόμη πολιτιστικό πεδίο δράσης και κοινωνικής συμμετοχής.

 Δημιουργήσαμε λοιπόν αυτή την μη κερδοσκοπική εταιρεία  με σκοπό να υλοποιήσουμε όσα σκεπτόμαστε για την προστασία, ανάπλαση, ανάδειξη και προβολή της Παλιάς Πόλης. Οι ιδέες και δράσεις που θα αποφασίζονται  θα επικοινωνούνται  με όλα τα μέσα στους φίλους και υποστηρικτές  αυτής της προσπάθειας. Το site αυτό θα αποτελεί ένα ακόμη μέσο ενημέρωσης, αλλά και βήμα έκθεσης προσωπικών ιδεών και προτάσεων  που αφορούν στη Παλιά Πόλη, όπως και δίαυλο επικοινωνίας ανθρώπων με κοινά οράματα, στόχους και επιδιώξεις. Οι σκοποί και το έργο που έχει θέσει το Πρόγραμμα με το καταστατικό του βρίσκονται  σε αυτό το site για την ενημέρωση<όσων ενδιαφέρονται.

 Το ονομάσαμε πρόγραμμα μέσα από αισιόδοξες λογικές. Η λέξη πρόγραμμα συνήθως αφορά σε έργα που αρχίζουν και κυρίως,  που σίγουρα τελειώνουν κάποτε. Πιστεύουμε ότι το πρόγραμμα, με την εικοσαετή διάρκειά του, θα καταφέρει να εκπληρώσει το σκοπό του ολοκληρώνοντας τους στόχους του. Να σωθεί η Παλιά Πόλη της Κυπαρισσίας, να αναπλασθεί με σεβασμό στην ιστορία και την παράδοση και να αναπτυχθεί ήπια  ως τουριστικός προορισμός που σέβεται τον εαυτό του. Το  Πρόγραμμα έχει ως πρόσθετο έργο να βοηθήσει ουσιαστικά και να συνεργασθεί με  κάθε  προσπάθεια, ιδιωτική η μη, που θα γίνεται με αυτό το σκοπό.

 Το Πρόγραμμα  εκτός από το αναπτυξιακό και επικοινωνιακό του έργο, θα  βοηθάει  με κάθε τρόπο σοβαρές και αξιόλογες  ιδιωτικές δραστηριότητες που συνάδουν με τους σκοπούς του ως προς την ανάπτυξη και την προστασία του διατηρητέου οικισμού  της Παλιάς Πόλης.

 Ο αρχικός όμως και ένας από τους κύριους και διαρκείς στόχους του Προγράμματος είναι να τονώνει το ενδιαφέρον και την πεποίθηση του κοινού για την αξία της πολιτισμικής του κληρονομιάς ιστορικής, αρχιτεκτονικής και καλλιτεχνικής.

 

Τζίμα Ιμιρζιάδη

Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος